Hằng năm, vào các ngày từ 10 đến 12 tháng 3 âm lịch, đông đảo người dân trong và ngoài địa phương lại cùng nhau tụ hội về Miễu Bà Ba Gioi, tọa lạc tại ấp Bàu Bông, xã Phước An, thành phố Đồng Nai để tham dự lễ hội truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân gian Nam Bộ. Đây không chỉ là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính đối với Bà mà còn là ngày hội lớn của cộng đồng cư dân vùng sông nước.
Khoảng 6 giờ sáng ngày 10 tháng 3 âm lịch, người dân cùng Ban tế tự tề tựu tại Miễu để chuẩn bị cho nghi thức rước Bà. Đến 7 giờ, đoàn rước lên ghe thuyền ra ngôi miếu nhỏ ngoài doi sông để cung nghinh Bà về đất liền trong không khí trang nghiêm, linh thiêng. Hình ảnh đoàn ghe thuyền nối đuôi nhau trên sông đã trở thành nét đẹp đặc trưng của lễ hội Miễu Bà Ba Gioi suốt nhiều năm qua.
Theo lời kể của các bậc cao niên, Miễu Bà Ba Gioi gắn liền với quá trình khai hoang, lập ấp của cư dân vùng đất Phước An xưa. Thuở ban đầu, Miễu chỉ là một ngôi miếu tranh đơn sơ nằm ở rìa doi sông, cách đất liền hàng chục cây số. Chú Mai Văn Luyện, 67 tuổi, Phó Ban tế tự Miễu Bà Ba Gioi, cho biết gia đình chú có nhiều đời làm nghề hạ bạc – nghề đánh bắt thủy hải sản trên sông nước. Theo lời ông bà truyền lại, Miễu đã tồn tại từ gần 200 năm trước. Vào thời chiến tranh loạn lạc, người dân không dám sống sâu trong đất liền mà quần tụ trên các bãi bồi ven sông, sinh sống bằng nghề đánh bắt cá, tôm, cua.
Đối với cư dân miền sông nước, cuộc sống luôn tiềm ẩn nhiều hiểm nguy từ sóng gió, nước lớn. Vì vậy, Miễu Bà trở thành nơi để người dân gửi gắm niềm tin tâm linh, cầu mong được che chở, bảo bọc, mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng. Ngư dân trước mỗi chuyến ra khơi đều đến Miễu thắp hương cầu cho ghe thuyền ra vào bình an, đánh bắt thuận lợi và cuộc sống no đủ.
Sau ngày đất nước giải phóng, người dân quay về đất liền sinh sống và di dời Miễu về khu Rạch Mới, ấp Bàu Bông, xã Phước An. Đến năm 1993, Miễu được nhân dân địa phương chung tay trùng tu, xây dựng khang trang với diện mạo như ngày nay. Trải qua nhiều năm hình thành và phát triển, Miễu không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng mà còn là nơi gửi gắm niềm tin, ước vọng về cuộc sống bình an, gia đình hạnh phúc và mùa màng thuận lợi.
Trong những ngày lễ hội, khuôn viên Miễu được trang hoàng rực rỡ cờ hoa, thu hút hàng trăm lượt người dân đến dâng hương, cầu an. Các nghi thức cúng lễ được tổ chức trang nghiêm theo phong tục truyền thống, thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân và thần linh được thờ phụng tại Miễu. Người dân chuẩn bị nhiều lễ vật như heo quay, xôi, trái cây cùng các món lễ truyền thống để dâng cúng, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.
Không chỉ có phần lễ trang nghiêm, lễ hội còn mang đến nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật đặc sắc. Người dân và du khách được thưởng thức các màn múa lân – sư – rồng sôi động đến từ đội lân sư rồng Ba Gioi, cùng các tiết mục ca hát tuồng cổ, ca tán dương đặc sắc. Những đoàn hát bội thường được mời về biểu diễn các vở tuồng cổ, tuồng tích về các vị thần, trung thần để dâng lên Miễu Bà, ca ngợi công đức của Bà – người mẹ hiền từ luôn che chở, cứu giúp nhân dân vượt qua khó khăn, tai ương.
Lễ hội Miễu Bà Ba Gioi còn là dịp để bà con trong vùng gặp gỡ, giao lưu và thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng. Không khí lễ hội luôn diễn ra vui tươi, đầm ấm, mang đậm nét đẹp văn hóa tín ngưỡng dân gian của cư dân vùng sông nước Phước An.
Hiện nay, Miễu Bà Ba Gioi vẫn được người dân địa phương gìn giữ, chăm sóc và bảo vệ cẩn thận. Với kiến trúc truyền thống cùng những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc, nơi đây đã trở thành điểm đến tâm linh quen thuộc của người dân trong khu vực.
Lễ hội Miễu Bà Ba Gioi không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống mà còn phản ánh đời sống tinh thần phong phú, tín ngưỡng tốt đẹp của người dân xã Phước An qua nhiều thế hệ. Đây thực sự là một nét đẹp văn hóa cần được gìn giữ và phát huy trong đời sống cộng đồng hôm nay và mai sau.
Một số hình ảnh tại Lễ hội Miễu Bà Ba Gioi
Nguyễn Huyền
Hôm nay
Tổng lượt truy cập
